AYIN KONUSU: BUZ HOKEYİNDE KAVGALAR...

Buz hokeyini pek de yakından tanımayanlar bu iki kelimeyi duyduklarında akıllarına tek bir şey gelir:kavga...Televizyonlarda zaman zaman çıkan “Buz hokeyi maçında büyük kavga” haberlerinin hayal meyal görüntülerini düşünerek hemen o soruyu sorarlar: “Sizin maçlarda da çok kavga çıkıyor mu?” Bu ayın konusunda buz hokeyinin “en çok bilinen” özelliği olan kavgaları ele aldık...

Hepimiz akşam haberlerinde en az bir kez denk gelmişizdir buz hokeyinde kavga haberine... İnsanlar hayatlarında görme fırsatı bulamadıkları buz pistini ilk defa bu kavgayla görünce tabii ki buz hokeyini kavga ile hatırlamaları çok da şaşılacak bir durum değil. Evet doğru, buz hokeyinde kavgalar diğer sporlara göre daha fazla yaşanıyor. Çünkü buz hokeyi hızlı, heyecanı yüksek, fiziksel temasın üst seviyede olduğu bir spor. Üstelik oyun kuralları dahilinde oyuncular rakiplerine oldukça sert müdehalelerde bulunabiliyorlar.Bu da tabii ki oyuncuların sinirlerini zorluyor, üst üste fiziksel mücadeleleler tartışmalara, itişmelere ve sonunda kavgalara yol açabiliyor. Ancak kavga kavramına çok da fazla girmeden bir kaç ayrımı yapmamız gerekir. Buz hokeyinde iki veya daha fazla oyuncunun eldivenlerini çıkarıp yumruk yumruğa dövüşmelerine kavga deniyor. Bunun dışında özellikle kale önlerinde görülen itişmeler, oyunun yüksek heyecanı ile yaşanan kısa süreli sürtüşmeler ise her maçta sıkça yaşanıyor, ve bunlar kavga olarak nitelendirilmiyor.

Öncelikle şunu belirtelim, kavga konsepti dünyada iki farklı şekilde yorumlanıyor. Dünyada buz hokeyinin tepe noktası olarak görülen ve Kuzey Amerika’da buz hokeyini yönlendiren NHL ile dünyanın diğer kısmında(Avrupa, Asya, Avustralya...) buz hokeyini yöneten IIHF(Uluslararası Buz Hokeyi Federasyonu) bu olaya farklı çerçevelerden bakıyorlar. IIHF kurallarında kavgaları önlemek için gerekli önlemler alınmış ve kavga eden oyuncular büyük cezalarla karşılaşıyorlar. Bilinçli şekilde kavga çıkarmayı hedefleyen oyuncular maçtan ihraç edilebiliyor, birden fazla maç cezası alabiliyor. Bu anlamda, IIHF buz hokeyini kavgadan oldukça uzak tutmaya çalışıyor ve bu güzel oyunu kendi çekiciliğiyle sunmayı hedefliyor.

Buz hokeyinin beşiği Kuzey Amerika’da ise durum farklı yorumlanıyor.Kuzey Amerika’nın 4 ana sporundan biri olan buz hokeyinin (basketbol, amerikan futbolu ve beyzbol ile birlikte) en üst ligi olan NHL günümüz spor endüstrisinin en önemli platformlarından birini oluşturuyor. Amerika ve Kanada takımlarının yer aldığı NHL bu endüstrinin en önemli ürünlerinden biri olarak spordan çok bu ürünü daha iyi pazarlamayı, daha çok gelir elde etmeyi hedefliyor. Bu yolda da kavgaları önemli bir silah olarak görüyor. Çünkü kavgalar seyircileri arenalara çeken ve buz hokeyine ilgiyi artıran bir etmen olarak kabul ediliyor. Yani, kavga NHL’de seyirciye bir şov nesnesi olarak sunuluyor. Maçın ortasında, iki oyuncu boks maçındaymış gibi gardlarını alıyorlar ve tüm gözler bu kavgaya yöneliyor. Tabii ki, oyuncular da bu kavgadan ucuz cezalarla sıyrılıyorlar. NHL ile birlikte Kuzey Amerika’daki diğer profesyonel liglerle bazı amatör ve genç liglerde de kavgalar bu şekilde yorumlanıyor. Bunun dışında bayanlar ve alt liglerde ise IIHF tutumu uygulanıyor.

Şimdi gelelim kavgalara... Neden çıkıyor, nelere dikkat ediliyor? Şunu söyleyelim, bu bölümde NHL’de yaşanan kavgaları ele alacağız. Belki çok ilginç gelecek, ama kavgalarda yazılı olmasa da bazı kuralların olduğu biliniyor. Herkesin kabul ettiği ve uyduğu bu kurallara “kod” deniyor. Örneğin, her oyuncu yedekte otururken kavga etmek için buza girmemesi gerektiğini biliyor. Eğer, benchte oturan oyuncu kavga için buza atlarsa maçtan ihraç ediliyor ve antrenörü de oyuncunun benchi terk etmesine izin verdiği için 10 maça varan cezalar alabiliyor. Bununla birlikte, kavgada her hangi bir araç kullanmak da yasaklanmış.Oyuncular kavga başladığı anda sopalarını yere bırakmalılar. Bu eldivenler için de geçerli, çünkü eldivenlerin sert yapısının verebileceği zarar en aza indirilmek isteniyor. Patenle vurma, sopa ya da eldiven kullanma durumunda oyuncular maçtan ihraç ediliyor.Kavga bitip de oyuncular ayrıldığında ya da biri yere düştüğünde hakem kavgayı sona erdiren düdüğü çalıyor. Hakem iki oyuncuda ayaktayken ve kavga devam ederken kavgaya müdehale etme yetkisine sahip değil.Düdükten sonra  devam etmeye çalışan oyunculara gelecek maçlarda oynamama cezası verilebiliyor.Bunlarla birlikte bazı cezalar da mevcut.Örneğin, bir maçta iki kez kavga çıkaran oyuncu ya da üç kavgada yer alan oyuncu maç dışı oluyor...

Tüm bunları söyledikten sonra tekrar hatırlatalım...Bu olaya sadece NHL, Kuzey Amerika Genç Ligleri ve bazı profesyonel alt liglerde tanık olabilirsiniz. Tüm bu kavgadan sonra bu iki oyuncunun alacakları ceza ise 5 dakika.. Alt yaş gruplarında, Avrupa Liglerinde, Olimpiyat Oyunları’nda ve tüm bayan liglerinde ise çok daha ciddi önlemler ve cezalar nedeniyle bu manzaraya neredeyse hiç rastlanmıyor.

Tekrar NHL’deki kavgalarla devam edelim... NHL’de çoğu takım, kavga etmesiyle ve bu işteki başarısıyla ünlü oyunculara sahip. Bu oyunculara “enforcer” deniliyor.Öyle ki, geçmişte çoğu takımın sadece kavga meziyetleri nedeniyle- oyuncu olarak iyi olmasa bile- bazı oyuncuları kadroda tuttuğu biliniyor. Ancak günümüzde artık kavgacıların da oldukça iyi olduğunu herkes kabul ediyor. Kavgalar da zaten çoğunlukla bu  belli oyuncular arasında yaşanıyor.

Peki kavgalar neden çıkıyor? Bu soruya cevap olarak birçok neden bulunuyor. Bunlardan biri kavganın takım tarafından bir taktik olarak kullanılması...Zaman zaman takımlar kötü giden maçta oyuncuları ateşlemek için kavgacı oyuncusunu devreye sokuyor ve kavganın ardından daha iyi sonuç almayı umuyor. Bir diğer neden de rakibin yıldız oyuncularını etkisiz hale getirmek ya da kendi yıldız oyuncusunu korumak... Öyle ki, gelmiş geçmiş en büyük oyuncu olarak kabul edilen Wayne Gretzky’nin takım arkadaşları Semenko ve McSorley tarafından korunduğu biliniyor.. Bu nedenler dışında bir de kişisel hesaplaşmalar kavga nedeni olabiliyor.Oyuncular bir önceki maçta kavga ettikleri bir oyuncudan intikam almak için aynı yolu deneyebiliyorlar. Bunun dışında oyun içindeki sürtüşmeler, temaslar kavgaya neden olabiliyor, karşı takım oyuncularının motivasyonun bozmak için de kavga çıkartılabiliyor.

Tabii tüm bunların, kavganın taktik olarak kullanılmasının, kavganın bu kadar çok çıkarılmasının tek nedeni NHL’de kuralların bunu ucuz cezalarla geçiştirilmesi. Avrupa liglerinde, ülkemizde böyle kavgaları görmek mümkün değil. Bununla birlikte Kuzey Amerika’da da kavga konusunda şu sıralar oldukça hararetli tartışmalar yaşanıyor. Buz hokeyinin şiddet içeren kavgalardan uzaklaştırılmasını savunanlar artık bu manzaralara son verilmesini isterken, diğer taraf ise kavganın buz hokeyinin doğasında olduğunu düşünüyor. Tartışmaların artmasının nedeni ise bu sezon, 12 Aralık 2008’de Kuzey Amerika’daki MHL(Ontario Hockey Association Major League) liginin Whitby Dunlops takımında oynayan Don Sanderson’un kavga sırasında kafasını buza çarparak hayatını kaybetmesi...21 yaşındaki genç oyuncunun ölümü tüm dünyada büyük yankı uyandırdı ve kavgaya karşı olanlar seslerini yükseltmeye başladı.Don Sanderson’un kaskı, kavga sırasında yere düştü ardından da kendisi kafasını yere çarparak hayatunı kaybetti.NHL’in gelen tepkiler üzerine yaptığı açıklamada ise herhangi bir ceza artırımı yerine kavgalarda oyuncuların kasklarını kullanması ile ilgili yorumlarda bulunuldu..

Bu tartışma oldukça süreceğe benziyor...Ancak,yakın zamanda kavgaların NHL’de azaltılacağı ve IIHF standartlarının baz alınacağını iddia edenlerin sayısı hiç de az değil...Çünkü birçok kişi buz hokeyinin kavgalarla değil de oyunun heyecanı, goller ve güzel hareketler ile hatırlanmasını istiyor ve bir daha kimsenin buz pistinde can verdiğini görmek istemiyor. Doğrusunu söylemek gerekirse, bu düşüncelerinde pek de haksız oldukları söylenemez.

Hazırlayan: Halil Alper Tokel

03.03.2009 20:41

Bu haberi arkadasinla paylas...
Hakkımızda | Site Haritası | ODTÜ | Bize Yazın | ©2008 ODTÜ Buz Sporları Topluluğu